گاهی اوقات تکرار بعضی کلمه ها معنای عمیق آن را در ذهن انسان از بین می برد یا به عبارتی باعث می شود از کنار بعضی مفاهیم عمیق، به راحتی بگذریم. «بسیج» یکی از همین کلمه هاست. این کلمه دارای مفهوم ژرفی است که متأسفانه عدم توجه به آن و گاه نگاه شعاری و تبلیغی به این مفهوم، ارزش واقعی آن را زیر غبار کم توجهی ما پنهان می کند.
«بسیج»، فراتر از یک واژه و در حقیقت یک فرهنگ است. فرهنگی که ریشه در اعماق اندیشه اسلامی و مکتبی ما دارد و در واقع بیمه کننده انقلاب اسلامی ما در برابر آفات داخلی و خارجی است. شفاف ترین و زیباترین نگاه به این مفهوم را در بیانات رهبر کبیر و بنیانگذار بزرگ انقلاب اسلامی می توان مشاهده کرد. حضرت امام خمینی(ره) درباره «بسیج» می فرمایند: « «بسیج» لشکر مخلص خداست که دفتر تشکیل آن را همه مجاهدان از اولین تا آخرین امضاء نموده اند».
با نگاهی به این جمله تاریخی روشن می شود که یکی از مهمترین ارکان تشکیل دهنده ماهیت «بسیج»، عنصر اخلاص است. یعنی اساساً تفکر بسیجی بدون وجود اخلاص، شکل نمی گیرد و معنا پیدا نمی کند. همین عنصر اخلاص است که در جبهه های حق علیه باطل، حماسه ها می آفریند و داستانهایی را رقم می زند که گاه به افسانه پهلو می زنند و چنان در تاریخ بشریت، بی نظیرند که خود ما و دیگرانی که از بیرون مرزهای این سرزمین شاهد رخدادهای سالهای دفاع مقدس بوده اند، به سختی می توانند این واقعیتها را باور کنند.
در کلام حضرت امام(ره)، این اخلاص در برابر ذات اقدس خداوند قرار گرفته و این مفهوم را می رساند که بسیجی همه چیز خود را خالصانه و بدون چشمداشت، در میعادگاه محبوب بر کف نهاده و فقط به محبوب خویش و رضای او می اندیشد، نه چیز دیگری.
چنین انسانی به هیچ گونه منافعی نمی اندیشد و به همین دلیل است که هر گاه احساس کند حضور او در میدان لازم است و باید از وقت، سرمایه و حتی جان خویش مایه بگذارد، تردید نمی کند.
همین انسان است که در خط مقدم ایثار و حماسه قرار می گیرد و در لحظه جانفشانی برای محبوب و حتی سالها بعد از آن، در حالی که نیازهای روزمره زندگی بر او فشار آورده حاضر نمی شود بهایی برای خدمت به آیین و سرزمین خویش دریافت کند.
امروز و با گذشت نزدیک به دو دهه از پایان جنگ تحمیلی، هنوز یادگارهای آن دوران، دور و بر ما و در همین کوچه و بازار فراوانند. مردانی که برای رضای خالق خویش و برای پاسداری از دین و ملت و آب و خاک خود، به جبهه های نبرد رفتند و امروز نیز چیزی بیشتر از آن روز ندارند، غیر از سرمایه معنوی ای که کنار گذاشته اند.
امروز و در شرایطی که نسل جوان و نوجوان ما که شاهد روزهای دفاع مقدس نبوده اند، به تدریج به عرصه رسیده اند و می روند تا مقدرات فردای این مرز و بوم را در دست بگیرند، ضروت ترویج و نهادینه کردن فرهنگ بسیجی که بیشتر از هر چیزی مبتنی بر عنصر «اخلاص» است، بیش از پیش احساس می شود.
نسل امروز باید بدانند که در روزگاری نه چندان دور، بزرگمردانی بودند که به حفظ میهن و مذهبشان بیشتر از منافع مادی و دنیوی فکر می کردند. مردانی که همه چیز را برای خدا می خواستند نه برای خودشان و همچنان هم در میدان عمل به وظیفه حاضرند.
اگرچه عده ای هم با فاصله گرفتن از تفکر بسیجی، آن روزهای الهی را فراموش کرده و رنگ و طعم دنیا غافلشان کرده است اما تفکر بسیجی هنوز زنده است و نفس می کشد.
این تفکر، همان میراث ارجمندی است که باید ماندگار شود و به نسل امروز، فردا و فرداهای این سرزمین منتقل شود. اخلاص و تفکر بسیجی، عصاره هشت سال دفاع مردانه شیرمردان این سرزمین است که پای آن خونها ریخته شده و جانها تقدیم شده است.
پس بیاییم در این روزها با تأمل بیشتر و ژرف تر پیرامون فرهنگ بسیجی و فارغ از حرکتهای سطحی و شعاری، تلاش کنیم این فرهنگ ارزشمند را برای فرزندانمان ماندگار کنیم.
به راستی برای اولین گام از کجا باید شروع کرد؟

با استاد، دانشجو، دانش آموز، رزمنده، جانباز و حتی بانوی خانه دار بسیجی داشتیم، پرسیدیم: بسیجی بودن چه حس و حالی دارد و این حس و حال چه مسؤولیتهایی را به دنبال خود دارد؟
همه با یک محتوا و در یک کلام گفتند : بسیج یعنی اخلاص و فداکاری و از خود گذشتگی و تنها ادبیات آنها متفاوت بود و این کلام نشان از تأثیر عمیق کلام حضرت امام «ره» بر تفکر بسیجی دارد.

بسیجی هیچ توقعی ندارد
مرتضی برمک از بسیجیانی بوده است که در عملیات رمضان اسیر می شود و 8 سال در اسارت دشمن بوده است. او پس از آزادی ادامه تحصیل داده و کارشناسی مترجمی زبان گرفته و در حال حاضر بازنشسته است.این آزاده بسیجی در جواب خبرنگار ما که می پرسد بسیجی بودن چه حس و حالی دارد و این حس و حال چه مسؤولیتهایی را به دنبال دارد، می گوید: امام(ره) فرمودند بسیج لشکر مخلص خداست. حس من هم همین است. بنده فکر می کنم تمام علت موفقیتهای بسیج برمی گردد به ریشه همین کلمه و واژه و آن هم اخلاص است یعنی لشکری خالص که خدمتگزار کشور و مردم کشورش است و هیچ توقعی هم از هیچکس ندارد.من دوست دارم بسیجی ها حس و حال زمان جنگ را داشته باشند. خیلی تعریف ساده ای است حس و حال زمان جنگ، همان بی غل و غشی و بی توقعی؛ کارها را بدون توقع انجام دادن که از اول هم قرارمان بر این بود که همه پاداشها را از خدا و اهل بیت (ع) بگیریم همین. پس در یک کلام بسیج یعنی اخلاص و فداکاری.

اهمیت نقش آفرینی بسیج در طول تاریخ انقلاب اسلامی با وجود مکتبی بودن و مردمی

بودن این نهاد خود جوش و فعالیت های بسیج در عرصه های مختلف فرهنگی،اجتماعی،اقتصادی ،سیاسی و...قابل مشاهده است و در آینده هم می تواند نقش آفرین باشدو جایگاه مهم در حفظ نظام و پیشرفت عدالت داشته باشد .

عرصه های فعالیت بسیج در طول سی سال گذشته با حضور و مشارکت مردم در پیروزی انقلاب و حفظ آن بوده و وظیفه اصلی خود را  در دفاع از کشور در جبهه های جنگ و حضور گسترده بسیجیان در خط مقدم و دیگر حوزه های دفاع در پشت جبهه ها باعث شد که بسیجیان را به عنوان نیروهای اصلی دوران دفاع مقدس بشناسند.

قدرت بسیج  برخاسته از ایمان و اعتقادات خالصانه بسیجیان و تبعیت از ولی فقیه باعث می شد که فضای جبهه با مسائل عمیق عرفان اسلامی مانند  توکل  به خدا و عشق به حیات اخروی و دوری از مادیات آمیخته باشد .

حضور بسیج در هشت سال دفاع مقدس به وضوح نشان دهنده مردمی بودن جبهه های جنگ و عشق و علاقه مردم ایران به دفاع از دین وسرزمینشان است و بعد از جنگ تحمیلی بسیج به صورت مستقیم و غیر مستقیم در رفع محرومیتها و خرابی ها و کمک رسانی به  محرومان و امداد رسانی به نیروهای دولتی نقش زیادی را ایفاد کرده در چنین شرایط بحرانی بعد از جنگ که امکان کم رنگی جنگ  و جبهه بود بسیج و بسیجیان با حفظ همان روحیه انقلابی و اسلامی از ارزشهای معنوی جنگ و انقلاب اسلامی و آرمان های شهدا دفاع کردند و در سطح جامعه به صورت مستقیم و غیر مستقیم برای زنده نگه داشتن این ارزشها کوشیدند. حضور بسیجیان در مراسمات انقلاب اسلامی و زنده نگه داشتن آرمان های انقلاب و شهدا تبلیغ این آرمان ها در سطح جامعه و ادارات و بدنه دولت و مجلس،رسانه ها،صدا و سیما و تشکیل حلقه های فکری در کنار هیئت های مذهبی برای مقابله با افکار دگر اندیش محافل روشنفکری و ارتباط صمیمی و مبتنی بر همان رفتار برادرانه دفاع مقدس و...سبب می شد که ارزشهای دفاع مقدس و انقلاب اسلامی حفظ شود و در شرایط سیاسی و اجتماعی جدید برای مقابله با تهاجم فرهنگی آمادگی لازم را داشته باشند بنابراین در این دوران بزرگترین دستاورد بسیج مقابله با تهاجم فرهنگی غرب بود.

از دیگر نقش آفرینی بسیج برجسته  کردن ارزشهای مانند ولایت فقیه،توجه جدی به کسب تحصیلات عالی، حضور فعال بسیج در دانشگاهها با هدف زنده نگه داشتن ارزشهای انقلابی و مقابله با افکار  انحرافی گسترش یافته بین دانشجویان و فعالیت خدماتی بسیج به زلزله زدگان، حفاظت از اماکن رفع فقر و محرومیت ،مبارزه با فساد و تبعیض که مبتنی بر بیانات مقام معظم رهبری است .

و هم اکنون بسیج روز به روز به پشتوانه توکل به خدا و یاری امام زمان(عج) در حال خدمت صادقانه  به کشور عزیز خود می باشند و طبق فرمایش رهبر عزیز کشورمان که فرمود:«باید روحیه معرفت بسیجی فراگیر بشود و بتواند بار سنگینی را که بر دوش دارد که همان بار هدایت الهی و سعادت  انسانهاست به سر منزل برساند و بسیج تمام شدنی نیست» بنابراین بسیج هر روز درحال پیشرفت و خدمتگذاری به صورت آگاهانه می باشد.